| |
|
|
|
Prawo karne jest to zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.
Prawo dzieli się pod względem przedmiotu regulacji na:
- prawo karne materialne - zbiór przepisów, który
obejmuje katalog czynów przestępnych i przewidywanych przez
ustawodawcę kar grożących za popełnienie takich czynów,
a także zasady odpowiedzialności karnej.
- prawo karne procesowe - ogół norm prawnych regulujących
działalność zwaną procesem karnym stosowanych w postępowaniach
o czyny zabronione przez ustawę karną. Określa ono reguły
postępowania organów państwowych w procesie karnym, tryb
i formy dokonywania czynności procesowych, a także uprawnienia
i obowiązki organów procesowych, stron oraz pozostałych
uczestników postępowania.
- prawo karne wykonawcze - zespół norm prawnych
regulujących zasady wykonywania kar, środków karnych i zabezpieczających
oraz innych rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu karnym
lub wykroczeniowym, przewidzianych w prawie karnym, karnym
skarbowym i wykroczeń.
- prawo karne powszechne - normy dotyczące wszystkich
dziedzin życia społecznego oraz wszystkich osób.
- prawo karne indywidualne - zawierające normy
chroniące szczególną sferę interesów (prawo karne skarbowe)
lub dotyczące szczególnej grupy osób (prawo karne wojskowe).
|
|
Prawo karne intertemporalne to zbiór ustawowych reguł operacyjnych, wskazujących jaki przepis powinien być zastosowany jako podstawa karna orzekania o odpowiedzialności karnej w sytuacji, kiedy nastąpiła zmiana przepisów prawa karnego znajdujących zastosowanie w konkretnym wypadku już po popełnieniu czynu zabronionego.
Penalizacja
Według "starej ustawy" zachowanie nie było w ogóle uznawane za czyn zabroniony, z kolei według "nowej ustawy" zostaje uznane za czyn zabroniony pod groźbą kary jako przestępstwo. W takiej sytuacji ustawa surowsza nie działa wstecz.
Depenalizacja zupełna
Według "starej ustawy" zachowanie jest czynem zabronionym jako przestępstwo, zaś według "nowej ustawy" zachowanie jest całkowicie legalne. W takiej sytuacji ustawa względniejsza działa wstecz.
Depenalizacja częściowa
Według "starej ustawy" zachowanie jest czynem zabronionym jako przestępstwo, zaś według "nowej ustawy" zachowanie jest czynem zabronionym jako wykroczeniem. W takiej sytuacji ustawa względniejsza działa wstecz.
Stabilizacja penalizacji
Według "starej ustawy" zachowanie jest czynem zabronionym jako przestępstwo, a według "nowej ustawy" także jest czynem zabronionym jako przestępstwo (nie zmienia się rodzaj i wysokość zagrożenia kary). W takiej sytuacji stosuje się zasadę lex mitior retro agit (ustawa względniejsza działa wstecz).
Modyfikacja penalizacji
Według "starej ustawy" zachowanie jest czynem zabronionym jako przestępstwo, zaś według "nowej ustawy" zachowanie także jest czynem zabronionym jako przestępstwo, jednak zmienia się rodzaj albo wysokość kary. Wtedy znajduje zastosowanie zasada Lex mitior retro agit (ustawa względniejsza działa wstecz).
|
|
|
|